Yabancı devlet bayrağına karşı hakaretCeza kanunu Madde 341- (1) Resmen çekilmiş olan yabancı devlet bayrağını veya diğer egemenlik alametlerini alenen tahkir eden kimseye üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir.(2) Bu suçtan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması, ilgili devletin şikayetine bağlıdır.
Taksirle Ölüme Sebebiyet Verme Suçu, Cezası Davası
TAKSİRLE ÖLÜME SEBEBİYET VERME SUÇU VE TÜRK CEZA HUKUKUNDAKİ DÜZENLEMESİ
1. Giriş
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçu, Türk Ceza Hukuku’nda dikkat çeken ve uygulamada oldukça sık karşılaşılan bir suç tipidir. Bu suç tipi genellikle trafik kazaları, iş kazaları, ihmali davranışlar veya öngörülebilir tehlikelerin dikkate alınmaması gibi durumlar sonucunda meydana gelmektedir. Türk Ceza Kanunu, suçun oluşması için failin kastının bulunmamasını, ancak dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı bir davranış sonucu bir kimsenin ölümüne neden olunmasını aramaktadır. Bu bağlamda, taksirle ölüme sebebiyet verme suçu, hem ceza sorumluluğu hem de kusur değerlendirmesi açısından önemli hukuki meseleler barındırmaktadır.
2. Taksir Kavramı ve Hukuki Tanımı
Taksir, Türk Ceza Kanunu’nun 22. maddesinde tanımlanmıştır. Buna göre, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı bir davranışla suçun neticesinin öngörülememesi durumunda taksirden söz edilir. Kanun, ayrıca bilinçli taksiri de düzenlemektedir: kişi, neticeyi öngörmesine rağmen basit bir güven veya hafiflik içerisinde neticenin gerçekleşmeyeceğini düşünerek davranışta bulunursa, bilinçli taksir söz konusu olur. Bu ayrım, özellikle cezanın belirlenmesi noktasında önem arz eder.
3. Taksirle Ölüme Sebebiyet Verme Suçunun Unsurları
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçu, TCK’nın 85. maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin birinci fıkrası basit taksir halini, ikinci fıkrası ise bilinçli taksir halini kapsamaktadır. Bu suçun unsurları aşağıdaki şekilde sıralanabilir:
a) Fail: Suçun faili herkes olabilir. Gerçek kişiler tarafından işlenebilir; tüzel kişiler fail olamaz ancak idari yaptırımlar söz konusu olabilir.
b) Fiil: Failin hukuka aykırı, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı bir hareket gerçekleştirmesi gerekir. Bu hareketin, failin öngörmediği ancak öngörmesi gereken bir ölüm neticesine yol açması gerekir.
c) Netice: Mağdurun ölümü bu suçun maddi unsurunu oluşturur. Ölümün, failin davranışıyla nedensellik bağı içerisinde gerçekleşmiş olması gerekir.
d) Nedensellik Bağı: Fiil ile ölüm neticesi arasında uygun illiyet bağı bulunmalıdır.
e) Taksir: Failin kusuru taksir türünden olmalı, yani dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık sonucu neticenin gerçekleşmesi söz konusu olmalıdır.
4. Suçun Hukuki Konusu ve Korunan Hukuki Yarar
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçunda korunan hukuki yarar bireyin yaşama hakkıdır. Bu suçla, bireyin yaşamı üzerindeki hukuki koruma güçlendirilmekte ve kişilerin toplum içinde dikkat ve özen yükümlülüklerine riayet etmeleri beklenmektedir.
5. Suçun Nitelikli Halleri
TCK m.85/2’de, bilinçli taksir hali düzenlenmiştir. Bilinçli taksir, cezanın artırılmasına yol açan bir nitelikli haldir. Eğer fail, ölüm neticesini öngörmesine rağmen, gerçekleşmeyeceği inancıyla hareket etmişse, ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.
TCK m.85/2 ayrıca birden fazla kişinin ölümü veya bir kişinin ölümü ile birlikte bir ya da birden fazla kişinin yaralanması hâlinde verilecek cezanın artırılmasını da öngörür. Bu durumda verilecek ceza 2 yıldan 15 yıla kadar hapis cezasıdır.
6. Cezai Yaptırımlar
TCK m.85/1 uyarınca taksirle bir kişinin ölümüne sebebiyet veren kişi, iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bilinçli taksir halinde ceza artırılarak uygulanır.
TCK m.85/2’ye göre birden fazla kişinin ölümü veya bir kişinin ölümüyle birlikte birden fazla kişinin yaralanması durumunda ise ceza iki yıldan on beş yıla kadar hapis cezasıdır.
7. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) ve Erteleme
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçunda, verilen cezanın 2 yıl veya altında olması durumunda ve diğer yasal koşulların da gerçekleşmesi halinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya cezanın ertelenmesi mümkündür. Ancak mağdurun ölmesi nedeniyle bu tür durumlarda mağdur yakınlarının talepleri ve mağduriyetin ağırlığı dikkate alınarak uygulama yapılmaktadır.
8. Şikâyet, Zamanaşımı ve Dava Koşulları
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçu re’sen soruşturulan ve kovuşturulan bir suçtur; şikâyet aranmaz. Suçun dava zamanaşımı süresi genel hükümler uyarınca 15 yıldır (TCK m.66/1-e).
9. Uygulamada Taksirle Ölüme Sebebiyet Verme Suçuna Örnekler
-
Trafik kazaları: En yaygın örneklerden biridir. Sürücünün kırmızı ışıkta geçmesi, hız limitini aşması veya alkollü şekilde araç kullanması sonucunda bir kişinin ölmesi, taksirle ölüme sebebiyet verme suçunu oluşturabilir.
-
İş kazaları: İşverenin gerekli iş güvenliği önlemlerini almaması sonucu çalışan bir işçinin hayatını kaybetmesi.
-
Tıbbi malpraktis: Hekimin mesleki özen ve dikkat yükümlülüğüne aykırı davranması sonucu hastanın hayatını kaybetmesi durumu.
10. Ceza Sorumluluğu Açısından Değerlendirme
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçu bakımından failin kastı olmamakla birlikte kusur derecesi önem arz eder. Basit taksir ile bilinçli taksir ayrımı, failin cezai sorumluluğunu doğrudan etkilemektedir. Bilinçli taksir halinde, failin öngörüsü mevcut olduğu için cezanın artırılması söz konusudur. Bu nedenle her somut olayda failin olay öncesi ve olay anındaki öngörü kapasitesi, bilgi ve tecrübe düzeyi, mesleği gibi unsurlar dikkate alınarak değerlendirme yapılır.
11. Hukuki ve Toplumsal Önemi
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçu, yalnızca ceza hukukunun değil, aynı zamanda toplumsal güvenlik ve yaşam hakkının korunması açısından da büyük önem taşır. Suçun işlenmesini önlemeye yönelik alınacak tedbirler, örneğin trafik eğitimi, iş güvenliği denetimleri, mesleki yeterlilik uygulamaları gibi koruyucu önlemler, hem suçun önlenmesine hem de adaletin sağlanmasına katkı sağlar.
12. Sonuç
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçu, dikkat ve özen yükümlülüğünün ihlali sonucu bireyin hayatına son verilmesi durumunda oluşan önemli bir suç tipidir. Türk Ceza Kanunu, bu suçla ilgili olarak failin kastı olmamasına rağmen, toplum düzenini ve bireyin yaşam hakkını korumayı amaçlayarak cezai yaptırımlar öngörmüştür. Bilinçli taksir ayrımı ve nitelikli haller ile birlikte, ceza adaleti sisteminin esnekliğini sağlayan düzenlemeler, her somut olayda hakkaniyete uygun bir karar verilmesini mümkün kılmaktadır. Dolayısıyla, hem uygulayıcılar hem de toplum açısından dikkatli değerlendirilmesi gereken bir suç tipidir.
Makaleler | Avukat Uğur Azap Antalya Hukuk Ofisi
Toplam 699 konu bulundu
-
-
Devletin güvenliğine ilişkin belgelerMadde 326- (1) Devletin güvenliğine veya iç veya dış siyasal yararlarına ilişkin belge veya vesikaları kısmen veya tamamen yok eden, tahrip eden veya bunlar üzerinde sahtecilik yapan veya geçici de olsa, bunları tahsis olundukları yerden başka bir yerde kullanan, hileyle alan veya çalan kimseye sekiz yıldan oniki yıla kadar hapis cezası verilir.(2) Yukarıdaki... +Devamını oku
-
Düşmandan unvan ve benzeri payeler kabulüMadde 325- (1) Türkiye ile savaş halinde bulunan bir devletten akademik derece veya şeref, unvan, nişan ve diğer fahri rütbe veya bunlara ait maaş veya başka yararlar kabul eden vatandaşa bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
-
Askerî yasak bölgelere girmeMadde 332- (1) Devletin askerî yararı gereği girilmesi yasaklanmış olan yerlere, gizlice veya hile ile girenlere iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.(2) Fiil, savaş zamanında işlenirse faile üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası verilir.
-
Suçu bildirmemeMadde 278- (İptal: Anayasa Mahkemesinin 30/6/2011 tarihli ve E.:2010/52, K.:2011/113 sayılı Kararı ile.; Değişik: 2/7/2012-6352/91 md.)(1) İşlenmekte olan bir suçu yetkili makamlara bildirmeyen kişi, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) İşlenmiş olmakla birlikte, sebebiyet verdiği neticelerin sınırlandırılması halen mümkün bulunan bir suçu yetkili makamlara... +Devamını oku
-
Malvarlığına Karşı SuçlarHırsızlıkYağma TCK Madde (TCK 148)(1) Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden ya da malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından bahisle tehdit ederek veya cebir kullanarak, bir malı teslime veya malın alınmasına karşı koymamaya mecbur kılan kişi, altı yıldan on yıla... +Devamını oku
-
DilencilikMadde 229- (1) Çocukları, beden veya ruh bakımından kendini idare edemeyecek durumda bulunan kimseleri dilencilikte araç olarak kullanan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Bu suçun üçüncü derece dahil kan veya kayın hısımları ya da eş tarafından işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.(3) Bu suçun örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmiş... +Devamını oku
-
Cinayet davaları, Ağır Ceza Mahkemelerinde görülür. Cinayet suçu ağır bir suç olduğundan, Sulh veya Asliye Ceza Mahkemeleri yetkili değildir.
-
Koruma, Gözetim, Yardım veya Bildirim Yükümlülüğünün İhlâliTerkCeza kanunu Madde 97- (1) Yaşı veya hastalığı dolayısıyla kendini idare edemeyecek durumda olan ve bu nedenle koruma ve gözetim yükümlülüğü altında bulunan bir kimseyi kendi haline terk eden kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Terk dolayısıyla mağdur bir hastalığa yakalanmış, yaralanmış veya ölmüşse,... +Devamını oku
-
Suç için anlaşmaMadde 316- (1) Bu kısmın dördüncü ve beşinci bölümlerinde yer alan suçlardan herhangi birini elverişli vasıtalarla işlemek üzere iki veya daha fazla kişi, maddi olgularla belirlenen bir biçimde anlaşırlarsa, suçların ağırlık derecesine göre üç yıldan oniki yıla kadar hapis cezası verilir.(2) Amaçlanan suç işlenmeden veya anlaşma dolayısıyla soruşturmaya başlanmadan önce bu... +Devamını oku
-
Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlaliMadde 233- (1) Aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişi, şikayet üzerine, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Hamile olduğunu bildiği eşini veya sürekli birlikte yaşadığı ve kendisinden gebe kalmış bulunduğunu bildiği evli olmayan bir kadını çaresiz durumda terk eden kimseye, üç aydan... +Devamını oku
-
Devlete karşı savaşa tahrikMadde 304- (1) Türkiye Cumhuriyeti Devletine karşı savaş açması veya hasmane hareketlerde bulunması için yabancı devlet yetkililerini tahrik eden veya bu amaca yönelik olarak yabancı devlet yetkilileri ile işbirliği yapan kişi, on yıldan yirmi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (Mülga ikinci cümle: 29/6/2005 – 5377/37 md.)(2) Bu madde uygulamasında, Türkiye... +Devamını oku
-
Gizliliğin ihlaliMadde 285- (1) (Değişik: 2/7/2012-6352/92 md.)(1) Soruşturmanın gizliliğini alenen ihlal eden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Bu suçun oluşabilmesi için;a) Soruşturma evresinde yapılan işlemin içeriğinin açıklanması suretiyle, suçlu sayılmama karinesinden yararlanma hakkının veya haberleşmenin gizliliğinin ya da özel hayatın... +Devamını oku
-
FuhuşMadde 227- (1) Çocuğu fuhşa teşvik eden, bunun yolunu kolaylaştıran, bu maksatla tedarik eden veya barındıran ya da çocuğun fuhşuna aracılık eden kişi, dört yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Bu suçun işlenişine yönelik hazırlık hareketleri de tamamlanmış suç gibi cezalandırılır.(2) Bir kimseyi fuhşa teşvik eden, bunun yolunu kolaylaştıran ya... +Devamını oku
-
Kamu İdaresinin Güvenilirliğine ve İşleyişine Karşı SuçlarZimmet Madde 247(1) Görevi nedeniyle zilyedliği kendisine devredilmiş olan veya koruma ve gözetimiyle yükümlü olduğu malı kendisinin veya başkasının zimmetine geçiren kamu görevlisi, beş yıldan oniki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Suçun, zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli davranışlarla işlenmesi... +Devamını oku
-
Birden çok evlilik, hileli evlenme, dinsel törenMadde 230- (1) Evli olmasına rağmen, başkasıyla evlenme işlemi yaptıran kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Kendisi evli olmamakla birlikte, evli olduğunu bildiği bir kimse ile evlilik işlemi yaptıran kişi de yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.(3) Gerçek kimliğini saklamak suretiyle bir başkasıyla evlenme... +Devamını oku
-
Kamu görevlisinin ticareti Madde 259(1) Yürüttüğü görevin sağladığı nüfuzdan yararlanarak, bir başkasına mal veya hizmet satmaya çalışan kamu görevlisi, altı aya kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
-
Düşman devlete maddi ve mali yardımMadde 308- (1) Türkiye Cumhuriyeti Devletinin savaş halinde olduğu devlete, savaşta Türkiye Cumhuriyeti Devletinin aleyhine kullanılabilecek her türlü eşyayı karşılıklı veya karşılıksız, doğrudan veya dolaylı olarak veren vatandaş, beş yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu hüküm, Türkiye'de oturan yabancı hakkında da uygulanır.(2) Savaş... +Devamını oku
-
Cumhurbaşkanına suikast ve fiilî saldırıMadde 310- (1) Cumhurbaşkanına suikastte bulunan kişi, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır. Bu fiile teşebbüs edilmesi halinde de suç tamamlanmış gibi cezaya hükmolunur.(2) Cumhurbaşkanına karşı diğer fiili saldırılarda bulunan kimse hakkında, ilgili suça ilişkin ceza yarı oranında artırılarak hükmolunur. Ancak, bu suretle verilecek ceza... +Devamını oku
-
Suçta Tekerrür ve Mükerrir Olma Durumu: Türk Ceza Hukuku Açısından Akademik Bir İncelemeGirişCeza hukuku sistemlerinde suçlunun yeniden suç işlemesini önlemek ve toplumu korumak adına çeşitli önleyici mekanizmalar geliştirilmiştir. Bu mekanizmalardan biri de “tekerrür” kurumudur. Tekerrür, bir kimsenin daha önce işlemiş olduğu suçtan dolayı kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı olmasına rağmen tekrar... +Devamını oku
-
Kamu İdaresinin Güvenilirliğine ve İşleyişine Karşı SuçlarZimmet Madde 247(1) Görevi nedeniyle zilyedliği kendisine devredilmiş olan veya koruma ve gözetimiyle yükümlü olduğu malı kendisinin veya başkasının zimmetine geçiren kamu görevlisi, beş yıldan oniki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Suçun, zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli davranışlarla işlenmesi... +Devamını oku
-
Türk Ceza Kanunu Madde 125 Kapsamında Hakaret Suçu: Hukuki Bir İncelemeTürk Ceza Kanunu’nun 125. maddesi, bireyin onur, şeref ve saygınlığını koruma amacı güden “hakaret” suçunu düzenlemektedir. Hakaret suçu, kişilik haklarını ihlal eden fiiller arasında yer almakta ve hem bireyin toplum içindeki itibarını hem de öz saygısını güvence altına almaktadır. TCK m. 125/1 uyarınca, “bir kimseye onur,... +Devamını oku
-
Birden çok evlilik, hileli evlenme, dinsel törenMadde 230- (1) Evli olmasına rağmen, başkasıyla evlenme işlemi yaptıran kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Kendisi evli olmamakla birlikte, evli olduğunu bildiği bir kimse ile evlilik işlemi yaptıran kişi de yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.(3) Gerçek kimliğini saklamak suretiyle bir başkasıyla evlenme... +Devamını oku
-
Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Devletin kurum ve organlarını aşağılamaMadde 301- (Değişik: 30/4/2008-5759/1 md.)(1) Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ve Devletin yargı organlarını alenen aşağılayan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Devletin askerî veya emniyet teşkilatını... +Devamını oku
-
Resmî belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemekMadde 205- (1) Gerçek bir resmi belgeyi bozan, yok eden veya gizleyen kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Suçun kamu görevlisi tarafından işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyanMadde 206- (1) Bir resmi belgeyi düzenlemek yetkisine sahip olan kamu görevlisine yalan... +Devamını oku
-
Bilişim sistemine girmeMadde 243- (1) Bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına, hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden kimseye bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası verilir.[1](2) Yukarıdaki fıkrada tanımlanan fiillerin bedeli karşılığı yararlanılabilen sistemler hakkında işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranına kadar indirilir.(3) Bu fiil nedeniyle sistemin... +Devamını oku
-
Düşmandan unvan ve benzeri payeler kabulüMadde 325- (1) Türkiye ile savaş halinde bulunan bir devletten akademik derece veya şeref, unvan, nişan ve diğer fahri rütbe veya bunlara ait maaş veya başka yararlar kabul eden vatandaşa bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
-
Aile Düzenine Karşı SuçlarKötü muameleMadde 232- (1) Aynı konutta birlikte yaşadığı kişilerden birine karşı kötü muamelede bulunan kimse, iki aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) İdaresi altında bulunan veya büyütmek, okutmak, bakmak, muhafaza etmek veya bir meslek veya sanat öğretmekle yükümlü olduğu kişi üzerinde, sahibi bulunduğu terbiye hakkından doğan disiplin yetkisini... +Devamını oku
-
Suçu ve suçluyu övmeMadde 215- (1) İşlenmiş olan bir suçu veya işlemiş olduğu suçtan dolayı bir kişiyi alenen öven kimse, bu nedenle kamu düzeni açısından açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıkması hâlinde, iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
-
Taksir sonucu casusluk fiillerinin işlenmesiMadde 338- (1) Bu bölümde tanımlanan suçların işlenmesi, ilgili kişilerin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranmaları sonucu mümkün olmuş veya kolaylaşmış ise, taksirle davranan faile altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir.(2) Fiil, savaş sırasında işlenmiş veya Devletin savaş hazırlıklarını veya savaş etkinliğini veya askerî hareketlerini... +Devamını oku
-
Ceza ehliyeti nedir?Ceza ehliyeti, bir kişinin işlediği suçtan dolayı cezalandırılabilme ehliyetidir. Türk Ceza Kanunu'na göre, 12 yaşını doldurmamış çocukların ceza ehliyeti yoktur. 12-15 yaş arası çocuklar ise kısmen ceza ehliyetine sahiptir.
-
Koruma, Gözetim, Yardım veya Bildirim Yükümlülüğünün İhlâliTerkCeza kanunu Madde 97- (1) Yaşı veya hastalığı dolayısıyla kendini idare edemeyecek durumda olan ve bu nedenle koruma ve gözetim yükümlülüğü altında bulunan bir kimseyi kendi haline terk eden kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Terk dolayısıyla mağdur bir hastalığa yakalanmış, yaralanmış veya ölmüşse,... +Devamını oku
-
Karşılıklılık koşuluCeza kanunu Madde 343- (1) Bu bölümde yazılı hükümlerin uygulanması, karşılıklılık koşuluna bağlıdır.
